Με αφορμή την γιορτή του πολιούχου μας Αγ. Νικόλα δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από έργο του Ιωάννη Χειλά Ποκινήματα & Φευγιό των Σφουγγαράδων στην Κάλυμνο,
…. Όλοι αυτοί οι σφουγγαράδικη δυναμική, «Το Έπος της Σφουγγαροσύνης» κράτησε έναν αιώνα και βάλε μέχρι το 1972, όταν οι κυβερνήσεις Αιγύπτου, Λιβύης, Τυνησίας, η μία μετά την άλλη, εθνικοποίησαν τα ενάλια πεδία – (σφουγγαρότοπους) των χωρών τους, και δεν εξέδιδαν πλέον άδεια σπογγαλιείας στους Καλύμνιους σφουγγαράδες. Έτσι, σταμάτησαν μια και καλή τα υπερπόντια σφουγγαροτάξιδα και οι μεγάλες σπογγαλιευτικές επιχειρήσεις δεν μπόρεσαν να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους. Τα μεγάλα ντεπόζιτα μετατράπηκαν σε ανεμότρατες. Οι αγέρωχοι και περήφανοι αχταρμάδες, γερασμένοι, καταργήθηκαν. Άλλοι βούλιαξαν στο λιμάνι, άλλοι έγιναν καυσόξυλα στα φουρνάρικα. Σταμάτησαν, βέβαια, και τα πολυδάπανα αποκινήματα και τα γλεντοκόπια.
Η σφουγγαροσύνη άλλαξε ρότα, μπήκε σε άλλους ρυθμούς. Γεννιέται μια νέα γενιά σφουγγαροκαπεταναίων, με νέους δυναμικούς σφουγγαράδες που εργάζονται με δικά τους κεφάλαια, με νέα σύγχρονα, πιο ασφαλή συστήματα κατάδυσης και νέες συνθήκες. Σκαρώνονται νέα σφουγγαροκαϊκα, μακρύλαμνα, αιγαιοπελαγίτικα, γοργόφτερα τρεχαντήρια που ψαρεύουν δυναμικά το σφουγγάρι σε όλη την ελληνική επικράτεια. Φτάνουν ακόμα και στα διεθνή ύδατα Ελλάδας και Ιταλίας. Φεύγουν από το νησί όποτε θέλουν, χειμώνα, καλοκαίρι, κάνουν ταξίδια μερικών μηνών, αλωνίζουν όλο το Αιγαίο και γυρίζουν το νησί κατάφορτοι με σφουγγάρια. Το άγχος των ποκινημάτων και αβεβαιότητα σε ταξίδια έχουν εκλείψει. Πιάνουν τακτικά λιμάνια, κάνουν ανεφοδιασμό με τροφοδοσίες και ό,τι χρειάζονται και επικοινωνούν τακτικά με τις οικογένειές τους, που δεν ζουν πια με το ‘πόχτυπο (καρδιοχτύπι) για την τύχη των δικών τους ανθρώπων….
