Γράφει ο Ψυχολόγος – Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας
Οι περισσότεροι γονείς δεν δυσκολεύονται επειδή δεν αγαπούν αρκετά· δυσκολεύονται επειδή φοβούνται. Φοβούνται μήπως γίνουν «πολύ αυστηροί», μήπως πληγώσουν ή απομακρυνθούν από το παιδί τους. Έτσι, τα όρια γίνονται ασταθή: άλλοτε χαλαρώνουν υπερβολικά και άλλοτε επιβάλλονται απότομα, όταν η πίεση έχει ήδη συσσωρευτεί.
Το παιδί όμως δεν χρειάζεται τέλειο γονέα. Χρειάζεται σταθερότητα.
Τα όρια δεν είναι τιμωρία
Συχνά συγχέουμε τα όρια με την αυστηρότητα. Η τιμωρία επιβάλλεται από θυμό ή ανάγκη ελέγχου. Το όριο τίθεται από ευθύνη.
Το μήνυμα της τιμωρίας είναι: «Με απογοήτευσες».
Το μήνυμα του ορίου είναι: «Αυτό δεν είναι ασφαλές / αποδεκτό».
Το πρώτο δημιουργεί φόβο. Το δεύτερο δημιουργεί πλαίσιο.
Γιατί τα παιδιά χρειάζονται όρια
Τα παιδιά δοκιμάζουν τα όρια όχι για να κυριαρχήσουν, αλλά για να καταλάβουν πού τελειώνει ο κόσμος τους και πού αρχίζει ο άλλος. Τα όρια προσφέρουν:
- αίσθηση ασφάλειας
- προβλεψιμότητα
- κατανόηση συνεπειών
- δομή για την αυτορρύθμιση
Όταν τα όρια είναι ασταθή, το παιδί δεν νιώθει ελευθερία· νιώθει αβεβαιότητα.
Η γονεϊκή ενοχή
Πολλοί γονείς λένε «ναι» από ενοχή: επειδή δούλεψαν πολλές ώρες, επειδή φώναξαν νωρίτερα ή επειδή φοβούνται την απόρριψη. Η υπερβολική επιείκεια όμως δεν είναι επανόρθωση — είναι σύγχυση.
Το παιδί δεν χρειάζεται να κερδίζει την αγάπη μέσω διαπραγμάτευσης. Χρειάζεται να τη θεωρεί δεδομένη, ακόμη κι όταν το «όχι» είναι σαφές.
Σταθερότητα χωρίς σκληρότητα
Η σταθερότητα δεν σημαίνει ψυχρότητα. Σημαίνει ότι το όριο παραμένει, ακόμη κι αν το παιδί θυμώσει.
Παράδειγμα:
«Καταλαβαίνω ότι θέλεις κι άλλο χρόνο στο tablet. Σήμερα όμως συμφωνήσαμε μία ώρα. Θα το κλείσουμε τώρα.»
Η αντίδραση του παιδιού δεν σημαίνει ότι το όριο είναι λάθος. Σημαίνει ότι μαθαίνει να αντέχει τη ματαίωση — βασικό στοιχείο ψυχικής ωριμότητας.
Όρια και συναισθηματική ασφάλεια
Όταν τα όρια συνοδεύονται από συναισθηματική διαθεσιμότητα, το παιδί δεν τα βιώνει ως απόρριψη. Μπορεί να ακούσει:
«Σε αγαπώ. Και αυτό δεν αλλάζει. Αλλά αυτή η συμπεριφορά δεν είναι αποδεκτή.»
Ο διαχωρισμός ανάμεσα στο «είμαι» και στο «κάνω» είναι θεμελιώδης.
Η συμβουλευτική γονέων
Στη συμβουλευτική γονέων, συχνά δεν δουλεύουμε μόνο με το παιδί, αλλά με τον φόβο και την ενοχή του ενήλικα. Όταν ο γονέας αποκτά εσωτερική σταθερότητα, τα όρια παύουν να είναι διαπραγμάτευση εξουσίας και γίνονται συνεπής στάση.
Τα παιδιά ανταποκρίνονται περισσότερο στη συνέπεια παρά στη φωνή.
Τα όρια δεν τραυματίζουν τα παιδιά· η αστάθεια τα τραυματίζει.
Η αγάπη χωρίς πλαίσιο δημιουργεί ανασφάλεια.
Το πλαίσιο χωρίς αγάπη δημιουργεί φόβο.
Όταν συνδυάζονται και τα δύο, δημιουργείται ασφάλεια.
https://xidaras.gr/%CE%B2%CE%B9%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%BF/
