της Ελευθερίας Τηλιακού – Χωρίς Φίλτρο
«Όταν η ήπια διπλωματία της Τουρκίας περνάει από την Κάλυμνο – κι η σκληρή από τον Έβρο»
Η στήλη Χωρίς Φίλτρο είναι της εκδότριας του Kalymnos Times
Η Κάλυμνος βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο του Αιγαίου — όχι μόνο γεωγραφικά, αλλά διπλωματικά και συμβολικά. Η 18η Συνάντηση ΤΕΕ Δωδεκανήσου – Μούγλων με θέμα τις Κατακόρυφες Τοπογραφίες φιλοξενείται αυτό το σαββατοκύριακο στο νησί μας, σε μια συγκυρία γεμάτη προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες. Λίγες μέρες πριν, στον τουρκικό παραλιακό οικισμό Ντάτσα, τα παιδιά της Καλύμνου έπαιξαν μπάσκετ, γελώντας και αγκαλιάζοντας τους Τούρκους συνομηλίκους τους στο πλαίσιο του Τουρνουά Φιλίας 2025.
Δύο εκδηλώσεις, με έντονο το στοιχείο της συνεργασίας, του διαλόγου και της πολιτισμικής ανταλλαγής. Εκδηλώσεις που αποτελούν καθαρά παραδείγματα ήπιας διπλωματίας — εκείνης της μορφής που προσπαθεί να φέρει κοντά τους λαούς, να χτίσει γέφυρες και να καλλιεργήσει την κατανόηση. Ειδικά όταν πρόκειται για παιδιά και επαγγελματίες, μακριά από την τοξικότητα των γεωπολιτικών εντάσεων, τέτοιες δράσεις αποτελούν ανάσα.
Όμως — και εδώ έρχεται η αντίθεση που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε — την ίδια ώρα που στην Κάλυμνο και στην Ντάτσα οικοδομείται η εμπιστοσύνη, αλλού η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική.
Μόλις πριν λίγες ημέρες, στον Έβρο, συνελήφθησαν 13 Τούρκοι με 147 πιστόλια, 190 γεμιστήρες και πλήθος μεταλλικών εξαρτημάτων στην κατοχή τους. Μία εβδομάδα περίμεναν ώστε να ολοκληρωθεί η άσκηση «Παρμενίων» για να περάσουν τα όπλα, χρησιμοποιώντας μετανάστες. Όλα αυτά προορίζονταν για την τουρκική μαφία. Ένα περιστατικό που θυμίζει σε όλους μας πως η σκληρή διπλωματία της Τουρκίας δεν εκφράζεται μόνο με δηλώσεις πολιτικών ή κινήσεις του στόλου — αλλά συχνά μέσω διακινητών, επιθετικών ψαράδων ή “αφανών” πράξεων αποσταθεροποίησης.
Οι Καλύμνιοι ψαράδες γνωρίζουν καλά την άλλη όψη του νομίσματος: τις καθημερινές απειλές από Τούρκους αλιείς, τις παρενοχλήσεις σε ελληνικά χωρικά ύδατα, την ανασφάλεια που προκαλείται όχι μόνο από κρατικούς μηχανισμούς, αλλά κι από παρακρατικές πρακτικές.
Αυτό το δίπολο — ήπιας έναντι σκληρής διπλωματίας — είναι πλέον ξεκάθαρο:
- Από τη μία, τουρνουά φιλίας, επιστημονικές συναντήσεις και “χτίσιμο γέφυρας”.
- Από την άλλη, αποστολές όπλων, προώθηση μεταναστών από τα τουρκικά παράλια και επιθετικές ενέργειες στο Αιγαίο.
Και οι δύο όψεις έχουν στρατηγικό χαρακτήρα. Η Τουρκία επιλέγει πότε να χαμογελά και πότε να πιέζει, ανάλογα με το κοινό, το ακροατήριο και τα συμφέροντα της στιγμής.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να απορρίψουμε την ήπια διπλωματία. Το αντίθετο: ως Ελλάδα, οφείλουμε να την ενισχύσουμε, να την κατευθύνουμε, να την αξιοποιήσουμε προς όφελός μας. Όταν τα παιδιά της Καλύμνου επιστρέφουν από την Τουρκία με εμπειρίες και φιλίες, όταν οι μηχανικοί των δύο χωρών συζητούν τοπίο και αρχιτεκτονική, χτίζεται ένα άλλο Αιγαίο — πιο ασφαλές, πιο συνεργατικό, πιο ανθρώπινο.
Αλλά δεν πρέπει να εφησυχάζουμε. Η ελληνική εξωτερική πολιτική — ειδικά στα νησιά — οφείλει να συνδυάζει:
- Την ανοικτή αγκαλιά της ειρήνης,
- με την ψυχραιμία και αποφασιστικότητα της αποτροπής.
Γιατί μόνο έτσι θα είμαστε έτοιμοι, ό,τι κι αν μας φέρει η άλλη όχθη του Αιγαίου.
Η Κάλυμνος δεν είναι μόνο ένα σύνορο. Είναι και γέφυρα. Το πώς θα τη χρησιμοποιήσουμε — ως εμπόδιο ή ως πέρασμα — εξαρτάται κι από εμάς.
