Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας – Ψυχολόγος, Σύμβουλος Γάμου
Υπάρχουν άνθρωποι που είναι «εκεί», αλλά δεν είναι παρόντες. Μπορεί να λειτουργούν, να απαντούν, να μιλούν, να αποφασίζουν — αλλά κάτι λείπει. Λείπει η αίσθηση ζωντάνιας, η σύνδεση με τον εαυτό και τους άλλους, η αληθινή συμμετοχή στη ζωή. Αντί να ζουν, παρακολουθούν τη ζωή τους να περνά.
Αυτό το «κάτι» είναι η συναισθηματική διαθεσιμότητα – μια στάση ζωής που δεν είναι αυτονόητη. Δεν αφορά το να νιώθεις έντονα, αλλά να είσαι παρών σε αυτό που νιώθεις, χωρίς να το αποφεύγεις ή να το καταπιέζεις.
Τι σημαίνει να είσαι συναισθηματικά διαθέσιμος
Δεν σημαίνει να είσαι πάντα «θετικός» ή «εκφραστικός». Σημαίνει να μένεις σε επαφή με το εσωτερικό σου βίωμα, ακόμα κι όταν είναι δύσκολο, επώδυνο ή αντιφατικό. Σημαίνει:
- Να αναγνωρίζεις τα συναισθήματά σου.
- Να τους δίνεις χώρο χωρίς να τα διώχνεις.
- Να βρίσκεις νόημα μέσα σε αυτά.
Ο ρόλος της ψυχοθεραπείας
Η ψυχοθεραπεία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να αναπτυχθεί η συναισθηματική διαθεσιμότητα. Δεν ζητά να νιώσεις κάτι συγκεκριμένο, αλλά να είσαι παρών σε αυτό που ήδη υπάρχει μέσα σου.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία:
- Μαθαίνεις να αντέχεις το συναίσθημα.
- Να το αναγνωρίζεις και να το ενσωματώνεις.
- Και τότε, η αλλαγή δεν είναι πια στόχος – είναι φυσικό αποτέλεσμα.
Όταν η απουσία γίνεται τρόπος ζωής
Πολλοί λένε:
«Δεν νιώθω κάτι έντονο, απλώς νιώθω άδειος».
«Ξέρω τι μου συμβαίνει, αλλά δεν με αγγίζει».
Αυτή η συναισθηματική απόσταση είναι συχνά αποτέλεσμα μακροχρόνιας προσαρμογής. Όταν κάποτε το συναίσθημα δεν ήταν ασφαλές ή αποδεκτό, μάθαμε να ζούμε χωρίς να νιώθουμε.
Δεν πρόκειται για έλλειψη συναισθημάτων, αλλά για αποσύνδεση από αυτά. Και αυτή η αποσύνδεση μπορεί να μοιάζει με σταθερότητα ή λογική, αλλά συνήθως συνοδεύεται από εσωτερική κόπωση, μοναξιά και δυσκολία στις σχέσεις.
Συναισθηματική διαθεσιμότητα & αυτοβελτίωση
Η αυτοβελτίωση χωρίς συναισθηματική διαθεσιμότητα κινδυνεύει να γίνει έλεγχος αντί για αλλαγή. Στόχοι, πειθαρχία, τεχνικές — όλα χρήσιμα, αλλά όχι αρκετά. Η ουσιαστική αλλαγή έρχεται:
- Όχι όταν πιέζουμε τον εαυτό.
- Αλλά όταν τον ακούμε και τον κατανοούμε.
Συμπερασματικά
Η συναισθηματική διαθεσιμότητα δεν είναι αδυναμία. Είναι παρουσία.
Είναι να ζεις από μέσα προς τα έξω, όχι απ’ έξω προς τα μέσα.
Και αν κάτι ενώνει την αυτοβελτίωση με την ψυχοθεραπεία, είναι αυτή η ήσυχη, ανθρώπινη παρουσία στον εαυτό.
Γιάννης Ξηντάρας – Ψυχολόγος, Σύμβουλος Γάμου
giannisxintaras.gr
