Υπόμνημα προτάσεων Δημοτικού Συμβουλίου για Τ. Π. Σ. Καλύμνου

Υπόμνημα προτάσεων για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Καλύμνου όπως διαμορφώθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο 9-2-2026 – Έμφαση σε ιδιοκτησιακή ασφάλεια, ήπια ανάπτυξη και προστασία περιβάλλοντος

Υπόμνημα με αναλυτικές προτάσεις επί του υπό εκπόνηση Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ) κατέθεσαν αρμόδιοι φορείς και εκπρόσωποι της τοπικής κοινωνίας, θέτοντας στο επίκεντρο την ανάγκη διασφάλισης της ιδιοκτησιακής ασφάλειας, της ισόρροπης ανάπτυξης και της προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος της Καλύμνου.

Κεντρικό σημείο των προτάσεων αποτελεί η διατήρηση της αρτιότητας των 4 στρεμμάτων στην εκτός σχεδίου δόμηση, ιδιαίτερα σε περιοχές ήπιας ανάπτυξης όπως τα Σκάλια, η «Κεφάλα» Εμπορειού και η Παλιόνησος, καθώς και στις ζώνες μεταξύ Σκαλίων και Αργινωντών. Παράλληλα, προτείνονται αντισταθμιστικά μέτρα όπως η απαγόρευση κατάτμησης κάτω των 6 ή 8 στρεμμάτων και η αύξηση των ορίων αρτιότητας για τουριστικά καταλύματα.

Στο υπόμνημα τονίζεται ότι δεν θα πρέπει να υπάρξει συρρίκνωση των ορίων των οικισμών, ενώ προτείνεται η δυνατότητα στοχευμένων επεκτάσεων σε Αργινώντα, Σκάλια, Εμπορειό και Παλιόνησο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανάγκη εναρμόνισης της γραμμής δόμησης στους παραλιακούς οικισμούς στα 15 μέτρα από τον αιγιαλό, σύμφωνα με το πρόσφατο θεσμικό πλαίσιο.

Μεταξύ άλλων, προτείνεται η θεσμοθέτηση ζώνης ήπιας τουριστικής ανάπτυξης, η προστασία των αναρριχητικών πεδίων με καθορισμό αδόμητης ζώνης, καθώς και ειδικές προβλέψεις για την αξιοποίηση των θερμοπηγών και του καταδυτικού πάρκου. Παράλληλα, ζητείται η προστασία των αρχαιολογικών χώρων του νησιού.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε περιβαλλοντικές ρυθμίσεις, όπως η υποχρεωτική κατασκευή στέρνας σε νέες οικοδομές, η πρόβλεψη χώρων αφαλάτωσης και η προστασία αγροτικής και δασικής γης.

Το υπόμνημα περιλαμβάνει προτάσεις για τη διατήρηση της υφιστάμενης Βιομηχανικής Ζώνης, τη διερεύνηση δημιουργίας νέας ΒΙΟΠΑ προσαρμοσμένης στις ανάγκες του νησιού, τον καθορισμό ζωνών λατομικής δραστηριότητας, καθώς και πιθανή πρόβλεψη νέων λιμενικών υποδομών και αεροδρομίου στην περιοχή της Παλιόνησου.

Προτείνεται η πρόβλεψη μελλοντικής πολεοδόμησης σε Ψέριμο και Τέλενδο, καθώς και η ενσωμάτωση στο ΤΠΣ των 15 νησίδων που υπάγονται διοικητικά στον Δήμο Καλυμνίων.

Παράλληλα, προτείνεται η σύσταση διαπαραταξιακής επιτροπής του Δημοτικού Συμβουλίου, με τη συμμετοχή όλων των παρατάξεων και εκπροσώπων του ΤΕΕ Καλύμνου, με αντικείμενο την παρακολούθηση και υποστήριξη της διαδικασίας εκπόνησης του ΤΠΣ.

Σύμφωνα με το κείμενο, στόχος των προτάσεων είναι η δημιουργία ενός σαφούς και λειτουργικού θεσμικού πλαισίου που θα διασφαλίζει τη βιώσιμη αναπτυξιακή προοπτική της Καλύμνου τα επόμενα χρόνια.

 ΥΠΟΜΝΗΜΑ

▪ Να διατηρηθεί η αρτιότητα των 4 στρεμμάτων στην εκτός σχεδίου δόμηση.
▪ Η αρτιότητα των 4.000 τ.μ. να εφαρμοστεί ιδίως στις περιοχές ήπιας ανάπτυξης (Σκάλια, «Κεφάλα» Εμπορειού, Παλιόνησος) και να επεκταθεί στις ζώνες μεταξύ Σκαλίων – Αργινωντών και περιμετρικά αυτών, καθώς και στην «Κεφάλα» Αγ. Αικατερίνης.

Αντισταθμιστικά μέτρα (εναλλακτικά):
• Απαγόρευση κατάτμησης νέων γηπέδων κάτω από 6 ή 8 στρέμματα.
• Αύξηση αρτιότητας για τουριστικά καταλύματα (πλην τουριστικών επιπλωμένων κατοικιών).

▪ Να μη συρρικνωθούν τα όρια οικισμών – δυνατότητα στοχευμένων επεκτάσεων.
▪ Λήψη υπόψη γεωτεμαχίων Κτηματολογίου και κάθετων ιδιοκτησιών (άρθρο 5 §4 Π.Δ. 11.4.2025 ΦΕΚ 194Δ/15.4.2025).
▪ Εναρμόνιση γραμμής δόμησης στους παραλιακούς οικισμούς (15 μ. από αιγιαλό – άρθρο 13 Π.Δ. 11.4.2025).
▪ Να μη δημιουργηθούν ζώνες εντός οικισμών.

Προτάσεις επεκτάσεων / ρυθμίσεων:

• Αργινώντα, Σκάλια, Εμπορειός: αύξηση ορίων.
• Παλιόνησος: οριοθέτηση οικιστικής πύκνωσης (ΕΛΣΤΑΤ 2021).
• Χώρα – Πάνορμος: συνένωση ορίων (~200 μ.).
• Πολεοδομικός διαχωρισμός Πόθιας – Χώρας και Λαφασιού – Πόθιας.

▪ Δυνατότητα απόκλισης κατόπιν έγκρισης Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (Ν.4495/2017).
▪ Επιτρεπτή χρήση σύγχρονων υλικών εφόσον:
• είναι αδειοδοτημένα,
• προσομοιάζουν στα παραδοσιακά πρότυπα,
• τηρούν συγκεκριμένη παλέτα RAL.

▪ Προστασία θέας στον περιφερειακό δρόμο Μασουριού και σε βασικούς οδικούς άξονες (μέγιστο ύψος 1 μ. από το ταμπάνι οδοστρώματος).

• Υποχρεωτική κατασκευή στέρνας σε νέες οικοδομές.
• Πρόβλεψη θέσεων αφαλάτωσης.
• Θεσμοθέτηση Περιοικιστικής Ζώνης (ΠΕΧ1 – σενάριο 2).
• Προστασία αγροτικής γης (άρθρο 14 Π.Δ. 59/2018).
• Προστασία δασικών εκτάσεων.

• Ζώνη ήπιας τουριστικής ανάπτυξης (ΠΕΧ3 – σενάριο 2).
• Ειδικοί όροι για Θερμοπηγές & Καταδυτικό Πάρκο.
• Αδόμητη ζώνη ΠΕΠ6 για αναρριχητικά πεδία.
• Προστασία αρχαιολογικών χώρων.

• Διατήρηση Βιομηχανικής Ζώνης – νέα ρεαλιστική ΒΙΟΠΑ.
• Πλαίσιο για δραστηριότητες SEVESO III.
• Ζώνες λατομείων & ΑΕΚΚ.
• Εναλλακτική θέση λατομείου «Αραμανού».
• Πιθανή πρόβλεψη νέων λιμένων & αεροδρομίου Παλιονήσου.

• Διατήρηση αρτιότητας 2.000 τ.μ. (παραδοσιακοί οικισμοί).
• Κατ’ εξαίρεση δόμηση μικρών οικοπέδων (100 τ.μ.).
• Δυνατότητα αποκατάστασης ασκεπών κτισμάτων.
• Δόμηση οικοπέδων χωρίς πρόσωπο (προ 2.7.1968).

• Πρόβλεψη μελλοντικής πολεοδόμησης.
• Ενσωμάτωση 15 νησίδων στο ΤΠΣ με καθορισμό χρήσεων γης.

• Δημιουργία δημοτικών δρόμων.
• Κύρωση υφιστάμενου οδικού δικτύου.
• Χώροι στάθμευσης Μυρτιές – Καστέλι.
• Ποδηλατική διαδρομή.
• Σταθμοί φόρτισης EV.
• Πράσινοι χώροι & πλήρης προσβασιμότητα ΑμεΑ.

• Ειδικοί όροι δόμησης.
• Δυνατότητα νέου κλειστού γηπέδου μπάσκετ.

Οι προτάσεις αποσκοπούν:
• στη διατήρηση ιδιοκτησιακής ασφάλειας,
• στην ήπια ανάπτυξη,
• στην προστασία φυσικού & πολιτιστικού αποθέματος,
• στη βιώσιμη τουριστική & παραγωγική προοπτική,
• στη δημιουργία σαφούς θεσμικού πλαισίου για το μέλλον της Καλύμνου.