της Ελευθερίας Τηλιακού, Χωρίς Φίλτρο
Θα ξεκινήσω με ένα απλό ερώτημα: Ποιος είναι ο ρόλος ενός συνδικαλιστικού και επιστημονικού οργάνου; Να προασπίζει τα επαγγελματικά δικαιώματα όλων των μελών του ή να προωθεί τις ευκαιρίες μιας μικρής ομάδας επαγγελματιών;
Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Προκύπτει από όσα συμβαίνουν γύρω από τη συντήρηση του ιστορικού κτιρίου της Στέγης Μηχανικών στη Χώρα Καλύμνου. Πρόσφατα ακούσαμε έντονη κριτική κατά των απευθείας αναθέσεων. Μια θέση με την οποία δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να διαφωνήσει. Πρακτικά όμως παρατηρούμε ότι οι μελέτες για τη συντήρηση του ιστορικού κτιρίου ανατέθηκαν απευθείας σε ομάδα ντόπιων μηχανικών.
Και κάπου εδώ αρχίζουν περισσότερα ερωτήματα.
Ποιος πρότεινε τη συγκεκριμένη ομάδα; Με ποια διαδικασία επιλέχθηκαν οι συγκεκριμένοι μηχανικοί; Υπήρχαν αντικειμενικά και δημοσιοποιημένα κριτήρια; Είναι κάποιοι από τους επιλεγέντες μέλη της Μόνιμης Επιτροπής του ΤΕΕ Καλύμνου ή συνδέονται θεσμικά με τη διοίκησή της;
Και, πάνω απ’ όλα: ποιοι είναι οι μηχανικοί που ανέλαβαν τις μελέτες;
Η δημοσιοποίηση αυτών των στοιχείων δεν αποτελεί επίθεση στους μηχανικούς που επιλέχθηκαν ούτε αμφισβήτηση της επιστημονικής τους επάρκειας. Αποτελεί στοιχειώδη θεσμική υποχρέωση απέναντι στους υπόλοιπους συναδέλφους τους και απέναντι στην τοπική κοινωνία.
Γιατί οι άλλοι μηχανικοί της Καλύμνου δεν είχαν δικαίωμα συμμετοχής; Γιατί δεν δημοσιεύτηκε μια ανοιχτή πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ώστε να μπορέσουν όλοι όσοι διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα να καταθέσουν πρόταση; Μήπως δεν υπήρχε άλλος μηχανικός στο νησί με την αναγκαία εμπειρία; Μήπως δεν υπήρχε χρόνος ούτε για μια σύντομη, ανοιχτή και διαφανή διαδικασία;
Η απάντηση, υποθέτω, θα είναι ήδη έτοιμη: Υπήρχε αυστηρό χρονοδιάγραμμα από το ΤΕΕ Ελλάδας, ο χρόνος πίεζε και έπρεπε να κινηθούν γρήγορα οι διαδικασίες, ώστε να μη χαθεί η χρηματοδότηση. Το έχουμε ακούσει πολλές φορές αυτό το επιχείρημα. «Δεν υπήρχε χρόνος». «Έπρεπε να προλάβουμε». «Κινδυνεύαμε να χάσουμε τα χρήματα».
Όμως η «ταχύτητα» είναι ακριβώς το επιχείρημα που επικαλούνται συνήθως και όσοι επιλέγουν τις απευθείας αναθέσεις σε δήμους, οργανισμούς και δημόσιους φορείς. Και είναι ακριβώς αυτές οι πρακτικές που το ΤΕΕ συχνά επικρίνει, ζητώντας διαφάνεια, ανοιχτές διαδικασίες και ίσες ευκαιρίες για τους μηχανικούς.
Δεν μπορεί, λοιπόν, να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Δεν μπορείς να καταγγέλλεις τις απευθείας αναθέσεις των άλλων και να τις δικαιολογείς όταν οι επιλογές γίνονται μέσα στον δικό σου κύκλο.
Θέλω να είμαι ξεκάθαρη: Η συντήρηση και η ανάδειξη του ιστορικού κτιρίου της Στέγης Μηχανικών είναι αναγκαία. Είναι επίσης θετικό το έργο να αναλαμβάνεται από επιστήμονες της Καλύμνου, ώστε να στηρίζεται το τοπικό ανθρώπινο δυναμικό. Ωστόσο, δεν μπορεί οι ντόπιοι μηχανικοί να είναι «ορισμένοι ντόπιοι μηχανικοί». Στην Κάλυμνο υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι επαγγελματίες, οι οποίοι δικαιούνται να γνωρίζουν, να ενημερώνονται και να έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν.
Το ουσιαστικό ερώτημα παραμένει: Δόθηκε αυτή η δυνατότητα σε όλους ή η επιλογή περιορίστηκε εξαρχής σε μια συγκεκριμένη ομάδα;
Οι αρχές δεν μπορεί να αλλάζουν ανάλογα με το ποιος κάνει την ανάθεση και ποιος την παίρνει.
